خواجه نظام الملک و “خیرالظلمه”

دیروز سه شنبه به جلسه تاریخ رفسنجان کمی دیر رسیدم بحث و گفتگو در مورد خواجه نظام الملک به این صورت در جریان بود که:
خواجه نظام الملک، دانشمند و وزیر کاردان و با کفایت دوره سلجوقی بود که با لقب ها وعناوینی چون وزیر کبیر، خواجه بزرگ، تاج الحضرتین، قوام الدین،نظام الملک، اتابک و رضی امیرالمومنین از او یاد شده است…. موضوع ” خیرالظلمه” را که در بسیاری از کتاب های تاریخ مانند “شاه کشی” و “حسن صباح” هم آمده است اشاره کردم و آن چنین است:
ابواسحاق فیروز آبادی استاد مدرسه ی نظامیه خواجه نظام الملک را چنین معرفی می کند:« خواجه نظام الملک که سنی معتقد و مومن (شافعی) بود،همیشه فکر آخرت و عذاب جهنم ناراحتش می کرد و اندیشید که در باره ی خوشرفتاری خود با رعایا و زیر دستان استشهادی تهیه کند و صلحا و علمای قوم بر آن گواهی نهند و بعد از وفات آن استشهاد را در قبر او بگذارند شاید بدین وسیله از عذاب جهان دیگر آسوده بماند! .گرچه چنین کاری رسم نبود، با این وجود ائمه دین و سالکان طریق،بر اثر التماس و اصرار خواجه، آن کاغذ را امضاء کردند، وقتی این گواهی حسن کار! را پیش شیخ ابواسحاق شیرازی مدرس مدرسه نظامیه بغداد (که ظاهرا چون حقوق بگیر نظامیه هم بوده نمی توانسته نه بگوید) بردند، او زیر آن نوشت:”خیرالظلمه حسن – کتبه اسحق.” یعنی حسن(نظام الملک) میان ستمگران، از همه بهتر است.امضا اسحق.نویسنده روضه الصفا می گوید: خواجه چون عقیده ابواسحاق را در باره خود دانست، گریست و گفت: هیچ یک از بزرگان راستی را چنین ننوشته، که امام ابواسحق نوشته.»
آیا ابواسحاق ها و ” خیرالظلمه” های  دیگری را در تاریخ می شناسید؟

Tags:

About عبدالرضافارسی

عبدالرضا فارسی کارشناس ارشد روانشناسی مشاوره تحصیلی، ازدواج، کودک و نوجوان تلفن: 09363732767