روانشناسی خام در مدرسه

آنچه را که هایدر Heider 1958 روانشناسی خام می نامد، در ادراک بسیاری از مردم (مانند معلمان) از علیت با توجه به نتایج رفتار، اثر می گذارد. هایدر مفاهیم “توانستن” و کوشش را به موازی مفاهیم روانی یادگیری (توانایی) و انگیزش بوجود آورد.معلم خام به دانش آموز خود می گوید “اگر تلاش کنی می توانی آن را انجام دهی”، زیرا فرض را براین می گیرد که تکلیف یاد شده، در محدوده توانایی دانش آموز است.هنگامی که دانش آموز از عهده ی تکلیف برنمی آید، معلم فرض را بر این می گیرد که او تلاش نکرده است و او را بیشتر ترغیب می کند.هنگامی که برای بار دوم و سوم شکست روی می دهد، معلم یکی از تبیینات زیر را بر می گزیند: دانش آموزبا کله شقی از کوشیدن خودداری می کند، یا دانش آموز توانایی انجام تکلیف را ندارد.معلم با گزینش تبیین اول کودک را از جنبه ی منفی می نگرد و ممکن است موفقیت های آینده ی او را پاداش ندهد، زیرا این گونه موفقیت ها، باور معلم را در مورد تلاش نکردن دانش آموز تایید می کنند.معلم در صورت گزینش دومین تبیین، ممکن است موفقیت های آینده را به بخت و شانس نسبت دهد..عبدالرضافارسی

اماحقیقت این است که ارتباط معادله ای – توانستن ( توانایی) به اضافه ی تلاش (کوشش) مساوی است با موفقیت، که پوشیده بودن آن در جمله ی “اگر تلاش کنی، می توانی آن را انجام دهی”، نادرست است.بسیاری از پژوهشگران هستند که برای موفقیت، به سختی تلاش می کنند و با وجود هر گونه کوششی شکست می خورند.برای نمونه، قهرمان حرفای که پرتاب آزاد بسکتبال را گل نمی کنند، یا قهرمانانی که نخستین و حتی دومین سرویس در تنیس را خطا می کنند.در حالی که شکست ممکن است ناشی از علل بسیاری باشد.

منبع: انگیزش در آموزش و پرورش، ساموئل بال،برگردان دکتر سید علی اصغر مسدد.

About عبدالرضافارسی

عبدالرضا فارسی کارشناس ارشد روانشناسی مشاوره تحصیلی، ازدواج، کودک و نوجوان تلفن: 09363732767