روان درمانی بر پایه سازه گرایی و استنباط گرایی

پسامدرنیسم با سازه گرایی ارتباط دارد.پست مدرنیسم با موضع فلسفی خود به وجود حقیقت ثابت معتقد نیست و معتقد است افراد سازه ها (Constructs) یا ادراک هایی از واقعیت یا حقیقت دارند.

روان درمان گران سازه گرا (Constructivist Therapy) از مراجعان خود به عنوان نظریه پرداز در نظر می گیرند و سعی می کنند به دیدگاه های مراجعان خود یا سازه های مهمی پی ببرند که مراجعان از آن ها برای درک مشکلات شان استفاده می کنند.

درمان های مبتنی بر سازنده گرایی سه ویژگی مشترک دارند:

-درمان های کوتاه مدتی هستند که به طور متوسط، فقط ۴ تا ۵ جلسه طول می کشند.

– درمانگران سازه گرا بر تغییر و چاره جویی برای مشکلات مراجعان تمرکز می کنند و به علت های مشکلات کاری ندارند.

– این درمانگران روی دیدگاه  منحصر به فرد و ذهنی درمانجو یا داستان خود ساخته ی او در مقابل واقعیت “عینی” یا توافقی، تاکید می کنند.

 با توجه به محبوبیت فزاینده سازه گرایی (استنباط گرایی) در دانشکده های علوم تربیتی و روانشناسی، در اینجا به دو نوع نظریه سازه گرا یعنی “درمان متمرکز بر راه حل” (Solution-focused) و “روایت درمانی” (narrative therapy) می پردازیم.

درمان متمرکز بر راه حل از طریق توجه به آنچه در گذشته نتیجه بخش بوده و آنچه در حال حاضر نتیجه بخش است را حل مشکلات را پیدا می کند. در واقع روان درمانی، با “تمرکز به راه حل ها” به جای “مشکلات” می تواند به آدم ها کمک کند زندگی خود را بهبود بخشند و این در حالی است که در نظریه های شخصیت و آسیب شناسی روانی، اصولا به جای راه حل ها به علت ها، و به جای تغییرات در آینده، بر مشکلات گذشته تمرکز می کنند. چه چیزی می تواند آدم ها را به سویِ آینده ای سالم تر و شاد تر بکشاند؟ هدف های سالم تر و مناسب تر. “ما نمی توانیم گذشته ی خود را تغییر دهیم، بلکه می توانیم هدف هایمان را عوض کنیم”.

روایت درمانی
در درمان های روایتی مشکلات مراجعان را به صورت داستان هایی (stories)  می بینند. درمانگران در جستجوی روش هایی هستند تا داستان ها را به جای اینکه سرشار از مشکلات باشند، سرانجام ثمر بخشی داشته باشند. آنه اغلب به مراجعان خود کمک می کنند داستان های خود را بازنویسی کنند یا تغییر دهند تا بدین ترتیب پایان جدیدی برای داستان خود پیدا کنند که به حل مشکل منجر می شود.بنابر این دیدگاه: نظریه های شخصیت و آسیب شناسی روانی “داستانهایی” هستند که روان درمانگران در باره ی درمانجویان خود می گویند. تعجب آور نیست که داستان درمانگران، نظریه های تجربی شخصیت و آسیب شناسی روانی را رد می کنند.

داستان درمانگران، ضد واقع گرا هستند(هلد ۱۹۹۵). آنها معتقدند در پس داستان های ما، واقعیتی عینی وجود ندارد. “واقعیتی” که در آن وجود داریم، داستانهای ماست. واقعیت هر درمانجو داستان اوست- که منحصر به فرد، شخصی، ذهنی، و خوشبختانه پذیرای تغییر است.

پیوندهای روانشناسی به انتخاب عبدالرضافارسی

منابع بیشتر:

سازه گرایی واقع گرایانه نویسنده : باقری، خسرو

روانشناسی سازه های شخصی و انقلاب شناختی متن انگلیسی پی دی اف

سازه گرایی در روانشناسی

صفحه شخصی دکتر نی میر رونشناس ساختار گرا و دالود بعضی کتاب های او

About عبدالرضافارسی

عبدالرضا فارسی کارشناس ارشد روانشناسی مشاوره تحصیلی، ازدواج، کودک و نوجوان تلفن: 09363732767