مقایسه ‌ فردوسی با طبری

 مقایسه ‌طبری با فردوسی نوشتاری ای است از از دکتر عباس زریاب خویی
در مقایسه ‌طبری با فردوسی از دو راه میتوان واردشد: یکی مقایسه کلی از جهت بیان صفات کلی خاص و ممتاز هر یک و بیان برداشت و دید تاریخی آن دو و دیگری مقایسه جزئیات و تفاصیل رویدادها و بیان اختلاف در نامهای اشخاص و امکنه و موارد اختلاف در تاریخ‌گذاری و نظایر آن. مقایسه در جزئیات و تفاصیل از حوصله ‌یک سخنرانی بیرون است و بحثی است در خور یک رساله و حتی یک کتاب. اما مقایسه کلی را می‌توان به‌طور کوتاه در یک جلسه بیان کرد. این نکته را نیز باید متذکر شد که مقایسه طبری و فردوسی وقتی صورت می‌بندد که شاهنامه‌ فردوسی از نظرگاه تاریخ نگریسته شود زیرا این اثر عظیم نه تنها جنبه‌ شعری و هنری که صفت ممتاز آنست، دارد بلکه جنبه‌ تاریخی نیز دارد در حالیکه کتاب بزرگ طبری با آنکه محتوی گنجینه‌ گرانبهائی از ادب اقوام و ملل نیز هست، اثری هنری نیست. از این رو مقایسه‌ میان آن دو برمی‌گردد به جنبه‌ مشترک میان آن دو یعنی تاریخ.

اکنون ببینیم که برداشت این دو از تاریخ چگونه است: برداشت طبری تاریخی محض است؛ مقصود او عرضه‌ تاریخ جهانست از آغاز آفرینش تا زمان خودش. او در این مقصود، تا آنجا که می‌توانست و برای او در آن زمان میسر بود همه اقوام و ملل شناخته شده را در نظرمی‌آورد و به تاریخ ایران با همان توجه می‌نگرد که به تاریخ مصر و بابل و بنی‌اسرائیل می‌نگرد. …..
اما برداشت فردوسی از تاریخ صورت حماسی دارد در شکل حماسه یک ملت: جهان پهنه‌ تاخت و تاز دلیران و گردنکشان یک ملت است. این ملت در مرکز و قلب عالم جای دارد و اقوام و ملل دیگر در حاشیه و کنار آ‌ن قرار دارند. ایران محسود اقوام و ملل دیگر است و همه به آن به‌نظر احترام و بزرگی می‌نگرند. تاریخ اساساَ با کیومرث که نخستین شاه ایران و همه‌ جهان است آغاز می‌شود. شکوه و عظمت تاریخ جهان همان شکوه و عظمت تاریخ ایران است و این تاریخ با همه شکوه و عظمت آن، با افول عظمت ایران و بر هم خوردن نظام شاهنشاهی در ایران افول می پذیرد و پایان می‌یابد.
متن کامل نوشتار   مقایسه ‌طبری با فردوسی از دکتر عباس زریاب خویی به نشانی داده شده بروید.

About عبدالرضافارسی

عبدالرضا فارسی کارشناس ارشد روانشناسی مشاوره تحصیلی، ازدواج، کودک و نوجوان تلفن: 09363732767