پادشاهی زنان در شاهنامه

به باور بسیاری اگر خواسته باشیم در باره هر یک از موضوع های شاهنامه مطلبی بنویسیم صدها کتاب و رساله می توان نوشت. اما موجب نوشتن این مطلب چنین است که شبی برای فرزندم آرمین داستانی از شاهنامه را می خواندم پسرم پرسید بابا آیا در شاهنامه زنان هم به پادشاهی رسیده اند؟ آن شب بواسطه خستگی و نداشتن اطلاعات کامل در این باره پاسخ او را به فرصتی دیگر واگذار کردم امروز که فرصت پاسخ دادن به پرسش فراهم آمده است دیگر او در کنارم نیست، شاید این قول دهقان آزاده طوس درست باشد که :

چنین است آیین چرخ روان

توانا بهرکار و ما ناتوان

باری،  پس از مراجعه به شاهنامه به نام زنان گوناگونی بر می خوریم اما شگفتا از این بین سرگذشت دو زن که به پادشاهی هم می رسند عجیب است و آن هم کوتاه بودن عمر پادشاهی این دو زن شهریار است به گونه ای پس از مدت اندکی هردو تن جهان را بدرود می گویند.در این نوشتار به چگونگی به پادشاهی رسیدن و سرانجام ” پوراندخت “، به روایت حکیم طوس می پردازیم و در فرصتی دیگر به چگونگی پادشاهی آزرم دخت خواهیم پرداخت.

سبب پادشاهی پوراندخت این بود که از نژاد ساسان پسری نیافتند

فراوان بماندند بی شهریار

نیامد کسی تاج را خواستار

بجستند فرزند شاهان بسی

ندیدند زان نامداران کسی

و بنابر این پوراندخت را به شهریاری بر می گزینند و آن چنان که حکیم طوس می گوید :

بران تخت شاهیش بنشاندند

بزرگان برو گوهر افشاندند

پوراندخت آنچنان که می نماید منش عدالت پروری و دادگری داشته است در جمع بزرگان چنین می گوید :

چنین گفت پس دخت پوران که من

نخواهم پراگندن انجمن

کسی راکه درویش باشد ز گنج

توانگر کنم تانماند به رنج

مبادا ز گیتی کسی مستمند

که از درد او بر من آید گزند

ز کشور کنم دور بدخواه را

بر آیین شاهان کنم گاه را

پوراندخت پس از نشستن برتخت، ” پیروز خسرو ” یعنی کسی که با کشتن اردشیر پسر شیرویه پادشاهی ساسانیان را متزلزل ساخته بود را مجازات کرده و به قتل می رساند :

سرانجام جانش به خواری به داد

چرا جویی از کار بیداد داد

پس از آن پوراندخت با دادگری فرمان می راند …..

همیداشت این زن جهان را به مهر

نجست از بر خاک باد سپهر

ولی پادشاهی پوراندخت بسیار کوتاه است و پوراندخت پس از شش ماه بیمار می شود از دنیا میرود.

چو شش ماه بگذشت بر کار اوی

ببد ناگهان کژ پرگار اوی

به یک هفته بیمار گشت و بمرد

ابا خویشتن نام نیکی ببرد

چنین است آیین چرخ روان

توانا بهرکار و ما ناتوان

و بدین گونه عمر پادشاهی پوراندخت یکی از زنان شاهنامه بسیار کوتاه است.

توضیح این که : متن کامل شاهنامه را در وب سایت رودان قرار داده ام . برای دریافت متن کامل شاهنامه به نشانی زیر مراجعه فرمایید.

متن کامل شاهنامه

دریافت کتاب شاهنامه فردوسی به صورت زیپ با حجم یک مگابایت

About عبدالرضافارسی

عبدالرضا فارسی کارشناس ارشد روانشناسی مشاوره تحصیلی، ازدواج، کودک و نوجوان تلفن: 09363732767