چون خدا خواهد، حکایتی از مثنوی

چون خدا خواهد که پَرده ی کَس دَرَد / میلش اندر طعنه ی پاکان بَرَد

چون خدا خواهد که پوشد عیب کَس / کم زند در عیبِ معیوبان، نَفَس

چون خدا خواهد که مان یاری کند / میلِ ما را جانب زاری کند


این ابیات در دفتر اول مثنوی در ادامه حکایت “کژ ماندن دهان آن مرد که نام محمد (ص) را تَسخُر خواند” آمده است و در بیان مطلبی است که در ابیات پیشین به هدف نتیجه گیری این که هرکس جواب عمل خود را می بیند می باشد.کریم زمانی نیا در شرح مثنوی در تفسیر این ابیات چنین آورده است:

چون خدا خواهد که پَرده ی کَس دَرَد / میلش اندر طعنه ی پاکان بَرَد


هرگاه خداوند بخواهد پرده ی عِرض و آبروی کسی را پاره کند، یعنی هرگاه آدمی تباهکار مستحق رسوایی گردد، خداوند در او میل و علاقه ای ایجاد می کند که به خرده گیری و عیبجویی افراد وارسته و پاک دست زند.

چون خدا خواهد که پوشد عیب کَس / کم زند در عیبِ معیوبان، نَفَس


هرگاه خداوند بخواهد که عیب کسی را پوشاند، کاری می کند که شخص هرگز از عیب عیبناکان سخن نگوید و حرفی در طعنه ی آنان بر زبان نراند.(زیرا براساس “جواب عمل” هر که به عیبجویی و پرده دری دیگران علاقمند باشد، خود او نیز آماج عیبجویی و پرده دری دیگران قرار گیرد.)

چون خدا خواهد که مان یاری کند / میلِ مان را جانب زاری کند


از آنجا که تضرع و زاری حاکی از آگاهی شخص بر کاستی ها و نواقص خود است و قهرا آدمی که به کاستی ها و نواقص خود آگاه باشد می کوشد خود را از آن صفات دور کند و بدین ترتیب مجال نمی یابد که در پوستین خلق افتد بلکه قوای خویش را در جهت تکمیل نفس خود صرف می کند.

مثنوی معنوی، مولوی، حکایت مثنوی، مولانا، تفسیر مثنوی

About عبدالرضافارسی

عبدالرضا فارسی کارشناس ارشد روانشناسی مشاوره تحصیلی، ازدواج، کودک و نوجوان تلفن: 09363732767